Lot dronem

Prawo lotnicze wspólne dla wszystkich Wszystkich operatorów dronów niezależnie od charakteru odbywanego lotu (np. loty komercyjne, rekreacyjne, sportowe, inne) obowiązują te same zasady prawa lotniczego, które są wspólne dla wszystkich statków powietrznych. Przed wykonywaniem jakichkolwiek lotów modelami RC /dronami należy przeczytać podstawowe informacje dotyczące klasyfikacji przestrzeni lotniczej oraz poznać przepisy obowiązujące w polskim prawie lotniczym

Terminologia

  • Model latający – definicja stosowana do sytuacji, gdy urządzenie latające wykorzystywane jest w celach sportowo – rekreacyjnych;
  • Bezzałogowy statek powietrzny – definicja stosowana do sytuacji, gdy urządzenie latające wykorzystywane jest w celach zarobkowych;
  • Operator – osoba sterująca modelem latającym lub bezzałogowym statkiem powietrznym;

Ogólna odpowiedzialność operatora umocowana w polskim prawie (Załącznik 6 do Rozporzadzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 marca 2013.r), bez względu na to czy jest on eksploatowany w celach sportowo – rekreacyjnych czy komercyjnych:

  • operator musi zapewnić, aby dron był używany w sposób niestwarzający zagrożenia dla osób, mienia lub innych użytkowników przestrzeni powietrznej;
  • operator musi wykonywać lot dronem z uwzględnieniem warunków meteorologicznych oraz informacji o ograniczeniach w ruchu lotniczym;
  • operator musi wykonywać lot dronem  w sposób zapewniający bezpieczną odległość od osób i mienia w przypadku awarii lub utraty kontroli nad dronem;
  • operator ponosi odpowiedzialność za decyzję o wykonaniu lotu oraz jego poprawność;
  • operator przed lotem musi dokonać kontroli stanu technicznego bezzałogowego statku powietrznego oraz stwierdzić poprawność działania tego statku i urządzeń sterujących, jeżeli występują;
  • operator zapewnia pierwszeństwo drogi innym użytkownikom przestrzeni powietrznej.

Ubezpieczenia OC:

  • Zgodnie z polskim prawem, osoba eksploatująca modele latające o masie od 5 do 20 kg jest zobowiązana do wykupienia ubezpieczenia OC, którego minimalna suma gwarancyjna wynosi równowartość kwoty 3000 SDR; (wynika z Rozdziału 2 w Załączniku nr 7 do Rozporzadzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 marca 2013.r);
  • Ubezpieczenie OC nie jest związane z konkretnym modelem urządzenia, ale przypisane jest do właściciela korzystającego z urządzeń, nie ma konieczności uwzględniania egzemplarzy statków powietrznych, a jedynie ich rodzaju (wynika z Rozdziału 1 w Załączniku nr 7 do Rozporzadzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 marca 2013.r);

SDR (Specjalne Prawa Ciągnienia) – rozumie się przez to międzynarodową jednostkę wymiany o charakterze pieniądza bezgotówkowego, określoną przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy.

Podział przestrzeni powietrznej

W Polsce przestrzeń powietrzna dzieli się przede wszystkim na przestrzeń sklasyfikowaną i niesklasyfikowaną. Przestrzeń sklasyfikowana jest podzielona na dwie podstawowe klasy przestrzeni:

  • przestrzeń niekontrolowana – klasa G; sięgająca od ziemi (GND) do FL095 (9500 stóp czyli ok. 3000 m nad ziemią)
  • przestrzeń kontrolowana – klasa C; sięga od FL095 do FL460

Do przestrzeni niesklasyfikowanej należy przestrzeń powyżej FL460 oraz liczne elementy przestrzeni, które są specjalnie wydzielone z przestrzeni zarówno kontrolowanej C jaki i niekontrolowanej G np. przestrzeń D (Danger Area), P (Prohibited Area), R (Restricted Area), EA (Exercise Area) i inne. Prócz tego w przestrzeni niekontrolowanej G wyodrębnia się elementy przestrzeni kontrolowanej:

  • CTR – (Control Zone) strefa kontrolowana lotniska
  • TMA – (Terminal Control Area) rejon kontrolowany lotnisk(a)
  • MCTR – Military Control Zone
  • MTMA – Military Terminal Control Area

 

Jak zatem widać z powyższego opisu przestrzeń powietrzna nie jest jednolita ani w obszarze przestrzeni kontrolowanej C (może zawierać liczne elementy przestrzeni niesklasyfikowanej), ani w obszarze przestrzeni niekontrolowanej G (która zawiera sporo stref CTR/TMA, które są strefami C lotnisk komunikacyjnych). Dla łatwiejszego zrozumienia warto zerknąć obrazek:

Dla nas – operatorów dronów – najistotniejsze będzie to, co dzieje w przestrzeni od ziemi do ok. 3km nad powierzchnią ziemi. Powyżej tego poziomu (dokładnie FL95) na chwilę obecną nie mamy możliwości latania dronem.

Gdzie mogę latać dronem?

Dla uproszczenia rozważań przyjmujemy, że spełniamy poniższe (bardzo istotne) 3 kryteria:

  • loty naszego drona mają charakter rekreacyjny/sportowy
  • loty odbywa się w zasięgu wzroku operatora drona
  • nasz dron z całym wyposażeniem waży poniżej 25 kg (MTOM)

Jeśli powyższe kryteria są spełnione to na chwilę obecną dronem na terenie Polski można poruszać się bez specjalnego zezwolenia jedynie w niekontrolowanej przestrzeni powietrznej (klasa G) z wyłączeniem wszelkich elementów niesklasyfikowanych (strefy D, P, R, TSA, inne) i kontrolowanych (CTR, TMA), które mogą znajdować się w przestrzeni G.

Loty dronów w przestrzeni kontrolowanej oraz elementach niesklasyfikowanych przestrzeni niekontrolowanej:

Mapa stref powietrznych w Polsce

Mapa stref lotniczych w Polsce podzielona na sektory dostępna jest na stronie: http://www.fis.pansa.pl/?menu_lewe=mapa_fis&lang=_pl&opis=fis_mapa_FIS. Ponieważ mapy nie są jednak bardzo dokładne i ciężko jednoznacznie określić szczególnie dla obszarów granicznych gdzie przebiega dokładnie granica między jedną strefą a drugą można zaczerpnąć informacji „z pierwszej ręki” czyli zadzwonić bezpośrednio do odpowiedniego oddziału FIS (Flight Information Service – Służba Informacji Powietrznej). Spis wszystkich potrzebnych telefonów znajduje się tutaj.

Strefy elastyczne (aktywowane i deaktywowane) przestrzeni powietrznej znajdziemy na mapach AUP (bieżące i „na jutro”) – http://www.amc.pansa.pl/?menu_lewe=mapy&lang=_pl – mapy nie zawierają stref EA oraz nie uwzględniają depesz NOTAM –> w razie wątpliwości należy dzwonić do ASM 3.

Strefy stałe (CTR, TMA, P) znajdziemy na stworzonej specjalnie dla operatorów dronów mapie wydanej przez PAŻP: http://ai.pansa.pl/dron/ – zawiera tylko stałe strefy kontrolowane CTR i elastyczne P (zakazane)

Co jeśli mój dron nie spełnia powyższych 3 kryteriów?

W przypadku przekroczenia granicy 25kg wagi drona prócz zasad obowiązujących jak dla normalnych statków powietrznych latających w strefie kontrolowanej C dodatkowo:

  • operator musi posiadać stosowne pozwolenie wydane przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego
  • pozwolenie wydaje się po zakończeniu całego procesu związanego np. z nadzorem nad budową statku powietrznego

Jeśli lot dronem miałby być wykonywany bez widoczności z ziemi czyli przy użyciu sprzętu FPV (First Person View – kamera z widokiem z drona) zasady takiego lotu są takie same jak dla lotów wszystkich innych statków powietrznych operujących w warunkach IFR/VFR, czyli wymagane jest wyposażenie drona w urządzenia do nawigacji i komunikacji (transponder, łączność radiowa) oraz lot realizowany wg planu.

Jeśli lot dronem ma charakter komercyjny należy uzyskać odpowiedni certyfikat UAVO wydawany przez Urząd Lotnictwa Cywilnego. Sprawdź jak uzyskać świadectwo kwalifikacji UAVO do pilotowania drona. Poza tym obowiązują wszystkie powyższe prawa (dla dronów cięższych niż 25kg i wykonujących lot bez widoczności).

Czy zatem lot dronem jest calkowicie zabroniony?

Nie do końca tak jest, bowiem zgodnie z literą prawa lotniczego, każdy ma równe prawa do przestrzeni powietrznej nad terytorium RP. To oznacza, że każdy może zwrócić się do Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP) z prośbą o wydzielenie specjalnej strefy powietrznej EA (Exercise Area) na loty bez widoczności. Jeśli otrzyma w odpowiedzi zgodę na wydzielenie takiej przestrzeni – będzie mógł w niej wykonać loty FPV, czyli z widokiem jedynie z kamery zamontowanej na dronie.

Share

Źródło: Drony a prawo polskie – Świat Dronów

Shares
Share This